علي اكبر محمودي دشتي

19

ادلهء اثبات دعوى ( فارسي )

به طريق وكيفيتى كه قانون تعيين كرده است وموضوع قضايى عبارت است از حادثه وواقعه مادي كه به موجب قانون منشأ حق مىگردد ويا تصرف قانوني كه به موجب قانون منشأ حق مىگردد وشرح آن نيز در سابق گذشت . بنابر اين تعريف ، سوگند وقسم جزو مصاديق دليل اثبات نمىباشد وحق هم همين است . چرا كه سوگند وقسم كشف از حقيقت نمىكند بلكه دعوى را فيصله وقطع مىكند . ولذا در روايات واخبار ما سوگند در مقابل دليل وبينه قرار گرفته است وآنچه كه در قانون مدنى در مادة 1258 آمده كه قسم را در عداد أدله اثبات آورده صحيح نبوده واشتباه به نظر مىرسد . 2 - تعريف بينه : كلمه " بينه " در قرآن وروايات ما ذكر شده وفقها ومتشرعين نيز اين كلمه را در موارد بسيارى به كار مىبرند . واين كلمه در لغت به معناى مطلق وضوح مىباشد ودر اين باره " قاموس اللغة " در مادة " البين " مىگويد : " وبان بيانا : اتضح فهو بين " . ودر " لسان العرب " مىگويد : " وبان الشئ بيانا : اتضح فهو بين " ، يعنى آنچه كه واضح شده است " بين " مىگويند . ودر " فرهنگ معين " چنين آمده است : " بينه به معناى دليل روشن وآشكار وبرهان واضح است " . در قرآن نيز اين كلمه چندين بار آمده است وراغب أصفهاني در كتاب " مفردات " بينه را چنين معنا مىكند : " والبينة ، الدلالة الواضحة عقلية كانت أو محسوسة " ، بينه به معناى دلالت واضح وروشن است عقلي باشد ويا حسى . در " قاموس قرآن " در باره كلمه بينه چنين مىگويد : " بينه مؤنث بين ، دليل روشن وواضح " . ودر روايات ما نيز به معناى حجت ودليل روشن وواضح استعمال شده است . در همين مورد حضرت آية الله خوئى در